088- 5753000

Zorgprogramma’s

Zozijn wil cliënten liefdevolle en vakkundige ondersteuning bieden en ze helpen tot bloei te komen. Ook in complexe situaties. Om medewerkers hierbij houvast en inspiratie te bieden, hebben onze gedragswetenschappers methodiek-zorgprogramma's en handboekzorgprogramma's ontwikkeld.

 

Methodiek-zorgprogramma's

Een methodiek-zorgprogramma is een methodiek die medewerkers stap voor stap helpt bij het goed leren kennen van een cliënt en het kiezen en uitvoeren van de best mogelijke ondersteuning voor die individuele cliënt.

We hebben twee methodiek-zorgprogramma's ontwikkeld:

  •  Zorgprogramma Terts

Zorgprogramma Terts is ontwikkeld voor kinderen, jongeren en volwassenen, die gedragingen vertonen die door zijzelf en/of hun omgeving als problematisch ervaren, zoals agressie, destructie, extreem terugtrekken en automutilatie. Bij Zozijn spreken we over mensen met een intensieve ondersteuningsvraag.

Klik hier voor meer informatie over zorgprogramma Terts

  •  Zorgprogramma Kwint (vanaf 2017)

Zorgprogramma Kwint is ontwikkeld voor kinderen, jongeren en volwassenen met ernstig meervoudige beperkingen (EMB). Het zijn mensen met een (zeer) ernstige verstandelijke beperking met daarbij zeer ernstige bewegingsbeperkingen. Vaak hebben zij ook zintuiglijke beperkingen en/of problemen in de prikkelverwerking en zijn er meerdere gezondheidsproblemen tegelijkertijd, zoals epilepsie, slaapstoornissen, slik- en voedingsproblemen en maag- en darmproblemen. Bij Zozijn spreken we over mensen met een intensieve zorgvraag.

 

Handboek-zorgprogramma's

Handboek-zorgprogramma's zijn een hulpmiddel voor medewerkers om de kenmerken, behoeften en wensen van de mensen met wie ze werken te vertalen naar de best mogelijk ondersteuning. In het handboek-zorgprogramma staan informatie en tips en veel verwijzingen naar methodieken, vakliteratuur en websites.

We hebben de volgende handboek-zorgprogramma's ontwikkeld:

  • voor ouder wordende cliënten
  • voor mensen met een licht verstandelijke beperking
  • voor mensen met een niet-aangeboren hersenletsel
  • voor kinderen en jeugdigen (in ontwikkeling)

 

________________________________________________ 

Zorgprogramma Terts:

Mensen met een intensieve ondersteuningsvraag tot bloei helpen komen

Slaan, zichzelf verwonden, iets kapot maken, dwangmatig herhalen van klanken of handelingen en daardoor nergens meer toe komen… Sommige mensen met een beperking laten gedragingen zien die bij henzelf en hun omgeving vragen, angsten en/of gevoelens van onmacht op roepen. Zozijn doet er alles aan om te begrijpen wat zij ons willen vertellen en waarom ze handelen zoals ze doen. Door intensieve ondersteuning en het creëren van een passende omgeving kunnen we hen en hun familie helpen. Zo ontstaat er weer ruimte om te groeien en tot bloei te komen.

Terts: Bij ingewikkelde zorgvragen

De intensieve ondersteuning bieden we vanuit Terts, een methodiek die binnen Zozijn is ontwikkeld. Ons uitgangspunt is dat iemand altijd handelt met een reden en daarom spreken we niet van 'probleemgedrag', maar van 'betekenisvol handelen'. Terts helpt ons een cliënt te begrijpen en de kwaliteit van leven te verbeteren, juist bij ingewikkelde zorgvragen en vastgelopen situaties.

Terts is gebaseerd op onze grondhouding die uitgaat van een dialoog tussen cliënt en ondersteuner. Klik hier voor meer informatie over 'In dialoog met elkaar'.

Analyseren en aansluiten

Met behulp van Terts kijken we goed naar het handelen van de cliënt en zijn omgeving. Met alle kennis die we van de cliënt en zijn leefomgeving hebben, geven we betekenis aan dit handelen. Zo krijgen we inzicht in wat iemand drijft, hoe iemand reageert wanneer hij stress ervaart en welke omgevingsaspecten belangrijk zijn. Op basis hiervan benadrukken we in de ondersteuning een of twee van de negen accenten die in Terts zijn beschreven. Bijvoorbeeld meebeleven en aanmoedigen. Daarnaast kijken we naar vijf elementen in de omgeving, waaronder ruimte en tijd. Die elementen geven we zo vorm dat ze in lijn zijn met de gekozen accenten in ondersteuning. Zo kunnen we precies aansluiten bij wat een cliënt van ons vraagt.

Hulpmiddel voor medewerkers

Het zorgprogramma Terts helpt en inspireert medewerkers bij:

  • het maken van een persoonsbeeld aan de hand van Ben in de omgeving: wie is de cliënt, wat wil de cliënt bereiken met zijn handelingen, hoe gaat hij om met stress (coping), wat zijn z'n basisbehoeften
  • het verwoorden van het toekomstperspectief van de cliënt en aan welke doelen daarvoor gewerkt kan worden.
  • het vormgeven van de ondersteuning. Hierbij maken we gebruik van 9 accenten voor de ondersteuning die we gericht kunnen inzetten Bijvoorbeeld: beleef je het mee of moedig je aan? En hoe doe je dat bij deze persoon?
  • de omgeving zo vorm geven zodat hij ondersteunend is bij de ondersteuning die we bieden. Bijvoorbeeld meer dagelijkse activiteiten opnemen in het dagprogramma of de slaapkamer anders inrichten.
  • het op een zelfde manier ondersteunen van de cliënt door alle betrokken medewerkers.
  • het bijstellen van de ondersteuning aan de ontwikkelingen die een cliënt doormaakt.

Een voorbeeld uit de praktijk:

"Er is een grote kast, het is goed zo. Er is een grote kast, het is goed zo."

Ingeborg komt op de dagbesteding en ziet dat de tafels anders staan dan vorige week. Doordat haar plaatje niet meer klopt, loopt bij haar de stress op. Aafke, haar ondersteuner, vertelt Ingeborg dat de tafels anders staan, omdat er een grotere kast is gekocht en dat het zo goed is. En ze wijst Ingeborg haar vaste plek waar haar eigen spullen staan. Ingeborg gaat aan haar tafel zitten en herhaalt continu de woorden van haar ondersteuner. "Er is een grote kast, het is goed zo. Er is een grote kast, het is goed zo. Er is een grote kast, het is goed zo. Er is een grote kast, …".

Situatie 1: zonder Terts

Ondersteuner Aafke reageert alleen op het zichtbare gedrag van Ingeborg

Als ondersteuner Aafke alleen naar het zichtbare gedrag van Ingeborg kijkt, kan de volgende situatie ontstaan:

Ingeborg herhaalt: "Er is een grote kast, het is goed zo. Er is een grote kast, het is goed zo. Er is een grote kast, …". Na een aantal keren zegt Aafke dat ze het nu wel weet en vraagt Ingeborg hiermee op te houden, omdat andere cliënten er last van hebben. Ingeborg stopt, met als gevolg dat de spanning, door de verandering van de tafels, blijft. Om haar spanning te verminderen, gaat ze met haar hoofd op de tafel bonken.

Situatie 2: met Terts

Ondersteuner Aafke begrijpt de intentie achter het handelen van Ingeborg

Als ondersteuner Aafke, door al haar kennis over Ingeborg, herkent dat Ingeborg stress ervaart door de nieuwe situatie en zichzelf geruststelt met de herhaling van de woorden, kan de volgende situatie ontstaan:

Ingeborg herhaalt: "Er is een grote kast, het is goed zo. Er is een grote kast, het is goed zo. Er is een grote kast, …". Aafke bevestigt dit meerdere keren naar Ingeborg "Ja, dat klopt, er is een grote kast en het is goed zo" en ze bevestigt ook dat verder alles hetzelfde blijft. Na 3 dagen raakt Ingeborg gewend aan de nieuwe situatie en levert het haar minder stress op. Ook het herhalen van de woorden neemt af en na een week is de nieuwe situatie gewoon."

Scholing medewerkers

Dit is een eenvoudig voorbeeld, de praktijk is vaak een stuk complexer. Hierom worden alle ondersteuners die werken met cliënten met een intensieve ondersteuningsvraag geschoold in het werken met Terts.

Onderzoek door Saxion

Zorgprogramma Terts is ontwikkeld door orthopedagogen van Zozijn en bouwt voort op vakinhoudelijke literatuur en wetenschappelijke inzichten. Niet alle cliënten, verwanten en teams kunnen er tegelijkertijd mee gaan werken, maar de eerste groepen werken sinds begin 2017 met Terts en dit wordt steeds verder uitgebreid.

Zozijn heeft hogeschool Saxion opdracht gegeven te onderzoeken hoe effectief het zorgprogramma is. Saxion heeft de nulmeting afgenomen onder 75 cliënten en hun verwanten. Er zullen nog 2 metingen volgen.

Nadat het onderzoek is afgerond, zal het zorgprogramma worden geëvalueerd en, zo nodig, worden bij gesteld. Daarna zullen we het zorgprogramma graag delen. Nu kan dat nog niet, omdat dat het onderzoek zou kunnen beïnvloeden.

Heeft u vragen over het zorgprogramma? Neemt u dan contact op met:

Diane Onnink, bestuurssecretaris
d.onnink@zozijn.nl
088 - 575 3000

Zozijn
Postbus 10
7390 AA Twello
T 088- 5753000
Hoofdkantoor: Molenallee 50, 7384 AN Wilp